البارى در خلال شرح حديث پيش‌گفته ، به تواتر احاديث المهدى تصريح كرده و مىگويد : در نمازگزاردن عيسى عليه السّلام پشت سر مردى از اين امت در آخر الزمان و در آستانه‌ى قيامت ، دلالتى نهفته است بر نظر صحيح كه همان خالى نماندن زمين از حجت قائم خداوند است . « 1 » همچنان‌كه لفظ « امام » در ارشاد السارى ، شرح ديگر صحيح بخارى ، نيز به مهدى موعود تفسير شده است و تصريح شده كه عيسى عليه السّلام به امام مهدى عليه السّلام اقتدا خواهد كرد . « 2 » در عمدة القارى بشرح صحيح البخارى نيز سخن همان است . « 3 » در فيض البارى ، شارح ابتدا از ابن ماجه‌ى قزوينى حديثى در تفسير حديث بخارى نقل مىكند ، سپس مىگويد : اين حديث صريح است در اين‌كه مصداق امام در اين احاديث ، امام مهدى است . . . و بأىّ حديث بعده يؤمنون . « 4 » در حاشيه‌ى البدر السارى الى فيض البارى با تفصيل زيادى به شرح حديث مذكور پرداخته و ضرورت مراجعه شارح حديث به احاديث ديگر صحابه در كتب روايى مربوط به حديث مزبور را تبيين كرده است و او احاديث ناظر بر حديث بخارى را به اندازه‌اى گردآورى كرده كه وى را بر آن داشته تا مقصود از « امام » را مهدى موعود بداند . آنگاه مىگويد : اين معنا را حديث ابن ماجة به شكل مشروح بيان كرده است و اسناد آن هم قوى است . « 5 » 3 . احاديث « بخشايشگر اموال » در « صحيح مسلم » مسلم به اسناد خود از جابر بن عبد الله نقل مىكند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم فرمود : در اواخر دوران امت من ، خليفه‌اى خواهد آمد كه مال را فراوان بخشش نموده و انباشته و شمارش نخواهد كرد . « 6 » همچنين اين حديث را از طرق ديگرى از جابر و ابو سعيد خدرى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم نقل مىكند « 7 » و براى خصلت انفاق و بخشش مال ، در كتب اهل سنت و روايات ايشان ، 5 موصوفى

--> ( 1 ) . فتح البارى فى شرح صحيح البخارى / ابن حجر عسقلانى / ج 6 / صص 383 - 385 . ( 2 ) . ارشاد السارى / قسطلانى / ج 5 / ص 419 . ( 3 ) . عمدة القارى بشرح صحيح البخارى / عينى / ج 16 / صص 39 و 40 . ( 4 ) . فيض البارى على صحيح البخارى / كشميرى ديوبندى / ج 4 / صص 44 - 47 . ( 5 ) . حاشية البدر السارى الى فيض البارى / مير تهى / ج 4 / صص 44 - 47 . ( 6 ) . صحيح مسلم به همراه شرح نووى / ج 18 / ص 38 . ( 7 ) . پيشين / ص 39 .